Jakie pułapki czekają w zawodzie tłumacza? Jak się ich ustrzec?

Wielu ludzi wyobraża sobie tłumacza freelancera jako osobę, która poza stosami słowników w swoim domowym biurze posiada ogromny zapas kawy oraz kota, któremu można pożalić się w przypadku zagwozdek terminologicznych. Jak jednak naprawdę wygląda jego praca? Wydawać by się mogło, że pracując w domu, czas pracy jest krótszy niż podczas dnia pracy na etacie w biurze. To jednak nie do końca prawda. Praca tłumacza freelancera wymaga od niego wielu predyspozycji oraz umiejętności. Istnieją pewne cechy charakteru, jakie tłumacz powinien posiadać, oraz nawyki, które musi wyrobić. Co w takim razie robić oraz czego unikać, żeby osiągnąć sukces w tym zawodzie? Wskazówki mogą okazać się równie przydatne tym, którzy nie są tłumaczami, ale korzystają z tzw. „home office”.


Jak zorganizować sobie pracę?

Pozornie wydaje się to oczywiste, ale nie każdy pamięta o tym, jak ważna jest organizacja czasu pracy w zawodzie tłumacza. Niby truizm, a jednak bardzo łatwo wpaść w pułapkę zbyt dużej ilości zleceń, spóźnień czy siedzenia nocami nad projektem. Może to wydawać się szokujące, ale czasami lepiej jest odmówić przyjęcia zlecenia niż przyjmować kolejne bez zastanowienia. Aby pracować efektywnie w zawodzie tłumacza i żeby ta praca była przyjemnością, tłumacz musi przede wszystkim określić swoje możliwości. W pierwszej kolejności należy realnie określić: jakie teksty potrafi tłumaczyć, jakie są dziedziny, w których czuje się pewnie, jakie pary językowe preferuje (nie zawsze jest tak, że tłumacz języka obcego tłumaczy na tym samym poziomie na język obcy, co na język ojczysty) i jakie jest jego tempo pracy. Rozsądnym rozwiązaniem jest stworzenie harmonogramu pracy. Wiedząc np. że każdego dnia rozpoczynamy pracę o 8:00, a o 15:00 jedziemy po dzieci do szkoły, mamy 7 godzin pracy. Odliczamy od nich przerwy na jedzenie, rozmowy ze znajomymi, wyjście do sklepu. Zostanie nam wtedy około 6 godzin. Jeśli wiemy, że tłumaczymy w ciągu godziny 250 słów na język polski oraz 200 słów na język obcy, łatwo możemy wyliczyć, że realne jest wykonanie tłumaczenia 1500 słów w parze językowej obcy-polski oraz 1200 słów w odwrotnej parze. Jeśli wiemy, że tematyka jest trudna i sporo czasu zajmie nam przeszukiwanie słowników lub Internetu w odpowiedzi na nasze wątpliwości, lepiej zawyżyć potrzebny nam czas. Ważne jest też zapisywanie sobie dat i godzin odsyłek tłumaczenia do klienta. Przesyłając zlecenia na czas, potwierdzamy swój profesjonalizm i rzetelność. Liczne spóźnienia rzutują na wiarygodność i renomę.

Jak być rzetelnym tłumaczem?

Z racji tego, że tłumacz freelancer pracuje na swój rachunek i podpisuje się pod tym, co zrobił, swoim nazwiskiem, równie ważna powinna być dla niego skrupulatność w wykonywanej pracy. Należy najpierw dać sobie czas na zapoznanie się z tym, co przesyła nam klient. Tłumacz powinien zastanowić się, jakich narzędzi będzie potrzebował do tłumaczenia, jaka jest tematyka tekstu, w jakiej formie powinien oddać projekt. Powinien również przewidzieć, jakie problemy mogą się pojawić podczas tłumaczenia. Poświęcenie czasu na początkowych etapach projektu pozwoli zaoszczędzić czas w późniejszych jego etapach. Sprawdzić należy też, czy klient wraz z tekstem dostarcza szczegółowe instrukcje do projektu, słowników, pamięci tłumaczeniowych, poprzednich tłumaczeń, na których możemy się wzorować. Często klienci życzą sobie, aby określony zwrot tłumaczyć w konkretny sposób. O to wszystko należy pytać już na etapie przyjęcia zlecenia. Wtedy też ustalić powinno się stawkę oraz termin oddania projektu, aby uniknąć niemiłych niespodzianek. Im więcej czasu poświęci się na przyswojenie wymagań klienta, tym mniej kroków tłumacz będzie musiał wykonać po dostarczeniu tłumaczenia do klienta. Niejednokrotnie praca nieuważnego tłumacza powraca do niego z prośbą o dostosowanie treści zgodnie z żądaną konwencją.

Dlaczego nie warto unikać nowoczesnych narzędzi pracy?

Kolejnym bardzo ważnym elementem pracy tłumacza jest znajomość współczesnych narzędzi pracy oraz chęć rozwoju. Dawno już odeszliśmy od tłumaczeń wykonywanych na maszynie do pisania lub w programie do edycji tekstu. Współczesny rynek oferuje nam wiele narzędzi CAT, które usprawniają pracę tłumacza. Klienci czasami mają również swoje dedykowane narzędzia pracy, często można pracować online. Tłumacze nie powinni się jednak ich obawiać, zlecający zazwyczaj dostarcza wraz z projektem wszelkie niezbędne instrukcje oraz ciągłe wsparcie techniczne podczas trwania projektu. Praca za pomocą takich narzędzi może i wymaga sporego wkładu pracy i czasu na początku, ale później zdecydowanie skraca czas potrzebny na realizację tłumaczenia, np. poprzez podpowiedzi na podstawie poprzednich tłumaczeń lub nawet automatyczne tłumaczenie całych segmentów tekstów, jeśli takie pojawiły się wcześniej. Co ważne, nie należy obawiać się nowości, być otwartym na nowinki techniczne i pytać za każdym razem, gdy pojawią się wątpliwości. Ciekawość, zaangażowanie i otwarta głowa są tutaj kluczowe.

Jak ważna jest równowaga między pracą a życiem prywatnym?

Ostatnią, chociaż nie mniej ważną kwestia, jest równowaga między pracą a życiem prywatnym, tzw. work-life balance. Niby proste, a jednak wielu ludzi zapomina, że te dwa światy powinny istnieć osobno, a żeby dobrze funkcjonowały, musi być między nimi równowaga. Poświęcając się za bardzo jednej ze stron, zaniedbujemy drugą. Tłumacze freelancerzy często mają to do siebie, że ze względu na nienormowany czas pracy, pracują, ile chcą. Nie mają przełożonego, który im ten czas pracy reguluje, ani nikogo, kto podzieli zadania i wyliczy czas na ich wykonanie. Nadmiar pracy i nieumiejętność korzystania z rozrywek prowadzi wcześniej lub później do wypalenia zawodowego.

Jak się okazuje, nie sama znajomość języka obcego czy danej dziedziny jest ważna w warsztacie tłumacza. Mimo że jest to z pewnością najważniejsze w tym zawodzie, wymagany jest jeszcze szereg innych umiejętności miękkich, które wpływają na jakość pracy. Najważniejszą kwestią jest organizacja czasu pracy. Bardzo przydatne i mobilizujące dla tłumacza freelancera może okazać się przygotowanie harmonogramu pracy. Należy pamiętać, żeby najpierw ocenić realnie swoje możliwości oraz tempo pracy. Spóźnienia w większości nie są akceptowane i źle wpływają na ocenę tłumacza w oczach klienta. W tym zawodzie należy być też rzetelnym i skrupulatnym. Ważnym jest też niezamykanie się na nowe narzędzia pracy. Trzeba być zaangażowanym w to, co się robi oraz ciekawym nowości. Poszerzania wiedzy i dzielenie się nią z innymi tłumaczami jest tutaj kluczowe.

Zostaw komentarz

Twój adres e-mail nie będzie widoczny.